Thomas en Heinrich Mann

De broers waren tegenpolen. Thomas schreef in zijn jeugd schuchtere gedichten over jongens op wie hij verliefd was, Heinrich had daar wel een recept voor ('een stevige slaapkuur met een hartstochtelijke, nog niet al te zeer aangevreten meid - dat zal hem genezen'). Thomas was een gentleman en dandy, die vooral een esthetisch standpunt innam. Heinrich was al vroeg een geëngageerd schrijver, die vond dat literatuur de maatschappij moest verbeteren. Thomas was de afstandelijke beschouwer, die huisbezoek met een verrekijker nakeek om gelaatstrekken en motoriek te bestuderen. Heinrich dook graag onder in het schemerbestaan van nachtclubs, bars en prostituees.

Meer weten over de Duitse schrijvers Thomas en Heinrich Mann?

Lees dan mijn recensie van een nieuwe biografie.

  

Feit en fictie

In het augustus-nummer van literaturkritik.de is mijn recensie verschenen van de studie Autobiographie und Autofiktion. Dat boek gaat over autobiografische teksten van de schrijvers Friedrich Dürrenmatt (foto) en Carl Zuckmayer.

Over het beschrijven van je eigen leven schreef Dürrenmatt: "Hoe ouder je wordt, des te sterker wordt de wens om de balans op te maken. Terwijl het verdampt, wil je het vormgeven, terwijl je het vorm geeft, vervals je het."

 

 

Thomas Mann

Het laatste deel van de wetenschappelijke Thomas-Mann-Studien gaat over religie in het werk van de schrijver (Der ungläubige Thomas. Zur Religion in Thomas Manns Romanen, Frankfurt am Main 2012).

Mijn bespreking van deze studie is te lezen op literaturkritik.de, het grootste recensieforum voor literatuur en literatuurwetenschap in Duitsland.

De trucjes van Daniel Kehlmann

Ik schrijf een stuk over Daniel Kehlmann, dat wonderkind van de Duitse literatuur. Ik stel een kort biografietje samen en kom bij zijn debuut. Waar gaat het in dat boek om? Ik merk dat ik meteen een van de grote thema’s van Kehlmann te pakken heb. En ik merk ook hoe moeilijk het is, dat thema onder woorden te brengen:  

Al in zijn studentenjaren verscheen zijn eerste roman, Beerholms Vorstellung, over een illusionist die in zijn eigen trucjes gaat geloven.
Al in zijn studententijd verscheen zijn debuut, Beerholms Vorstellung, over een illusionist die de grenzen tussen zijn spel en de werkelijkheid ziet vervagen.
Als 22-jarige student schreef hij zijn eerste roman, Beerholms Vorstellung, over een illusionist die de grenzen tussen bedrog en werkelijkheid ziet vervagen.

Dat is wel precies waar het bij Kehlmann om draait: de kunst van het vertellen; de offene Grenze tussen waarheid en fantasie; literatuur is werkelijkheid, zonder echt “werkelijkheid” te zijn.

                                                                                                                                                                                       

                                      

Recensie: Marlen Haushofer

De Oostenrijkse schrijfster Marlen Haushofer (1920-1970) beleeft in Nederland een kleine renaissance. Binnen korte tijd werden drie van haar boeken vertaald, die lovend werden ontvangen (De wand, De mansarde, Wij doden Stella). In Hemel die nergens ophoudt (Himmel, der nirgendwo endet uit 1966, vertaald door Ria van Hengel) schetst ze een gevoelig portret van een jeugd op het Oostenrijkse platteland.

Lees verder op athenaeum.nl

Recensie: Julia Franck

Julia Franck brak in 2007 internationaal door met haar roman Die Mittagsfrau (vertaald door Goverdien Hauth-Grubben als De middagvrouw). Het boek verscheen in 34 talen en won de prestigieuze Deutscher Buchpreis. Over de opvolger Rug aan Rug is de Duitse literaire kritiek minder te spreken. Toch bewijst Franck ook in haar nieuwe roman een knap vertelster te zijn.

Lees verder op athenaeum.nl

De stad in de Duitse literatuur

Over de stad in de Duitse literatuur is een nieuw boek verschenen, bij uitgeverij Königshausen & Neumann. In Städte und Orte kun je lezen over het Hamburg van Heine, het Praag van Kafka en het Danzig van Günter Grass. In het boek staat ook een artikel van mijn hand, over het Salzburg van de Oostenrijkse schrijver Thomas Bernhard.